Changes to Building Control in Wales from 1st July 2026 

Click here to read this update in Welsh/Cliciwch yma i ddarllen yr wybodaeth hon yn Gymraeg

As new Building Control requirements come into force in Wales on 1 July 2026, Planning Portal is introducing a series of updates to its online application service. The changes will align the service with the new legislation, helping applicants and local authorities adapt smoothly to the updated process. You can find more information below:

In summary these updates include: 

• Introduction of a new ‘Higher Risk Building work’ application type 

• Update to existing application types to flag when they may no longer be appropriate 

• Addition of ‘additional information’ requirements to the ‘Full Plans’ application, to satisfy legislative amendments. 

New ‘Higher Risk Building work’ application type 

The changes require the introduction of a new application type for ‘High Risk Building work’. This new application type will: 

• Follow the information requirements specified in legislation,  

• Be limited to local authorities (i.e. will not allow submission to RBCAs),  

• Will only support submission to the authority for that area (i.e. no ‘partnership’ applications). 

It will cover both legislated routes (HRB work or stage of HRB work; and work to an existing HRB), with options to capture relevant details for both within the questions. 

Ten new supporting document types will also be added to the system covering the specifically named requirements in legislation: 

• Building Regulations compliance statement 

• Change control plan 

• Competence declaration 

• Construction control plan 

• Fire and emergency file 

• Fire safety compliance information 

• Mandatory occurrence reporting plan 

• Partial completion strategy 

• Staged work statement 

• Staged work – Subsequent stages statement 

Fees will still be entered or requested in the normal way, and the application submitted as usual. As with everything else in our Building Control system in Wales, the full online application process will also be available in Welsh language.  

Updates to existing Building Control application types 

For Full Plans and Building Notice applications, we are updating the service to identify when proposed work falls under the new Higher-Risk Buildings legislation. Where this applies, applicants will be informed that they must use the new application type and will be prevented from submitting the incorrect application. 

In such instances, applicants will be able to copy common details from the incorrect application type to the new HRB application type and continue as required. 

The process for regularisation certificate applications is also being updated to account for situations where the unauthorised building work was in relation to a Higher Risk Building. 

 This will help applicants determine whether a regularisation certificate is the appropriate route for the work carried out. For example, where the work involved a ‘major change’, applicants will be advised to contact the local authority to determine the most appropriate course of action. 

Additional information requirements for Full Plans applications 

From 1^st July, applicants will be required to supply more information when completing a  Full Plans application. 

We are adding and updating specific questions to capture these requirements as part of the Full Plan application: 

• Adding questions to capture details (where known) of the principal contractor and designer. 

• Adding an ‘Existing building’ question to allow entry (where relevant) of the height, number of storeys, and use of each storey in the existing building. 

• Updating the ‘Proposed work’ question to include the height, number of storeys, and use of each storey, and to allow applicants to enter the date when the work will be commenced or when building control supervision will be required. 

• Removing the current ‘Use of building’ question – as this information will be entered in more detail in the ‘Existing building’ and ‘Proposed work’ questions. 

What this means for applicants

What should I do if work relates to a higher risk building? 

From the 1^st July 2026, you will see the new ‘Higher Risk Building work’ application type available when you create a new application. 

If you are already working on a draft application that you plan to submit after the end of June, you will be presented with a question which asks if the work relates to a Higher Risk Building. 

If it does, then you will need to either: 

• In the case of full plans or building notices, copy the application to the new ‘Higher Risk Building work’ application type. 

• In the case of regularisation certificates, answer the additional questions to confirm the process is still suitable. 

If you are making the application to a private sector Registered Building Control Approver, or as part of a partnership agreement, then you should copy the draft application details from your ‘Application Overview’ to a new ‘Higher Risk Building Work’ application. Instead of submitting this to the Registered Building Control Approver, you should ensure you assign it to the local authority that covers the area in which the site is located.

As not all local authorities in Wales currently support our online service, this may mean that you are unable to do so and would therefore not be able to make the application online.  

We apologise for any inconvenience caused and we are actively trying to recruit all Welsh local authorities. 

What should I do if I am are making a full plans application and work does not relate to a higher risk building? 

From the 1^st July 2026, additional information will be required before you can submit your application. 

If you are already working on a draft application that you plan to submit after the end of June, then you should review it prior to requesting a fee or submission to ensure that the following questions are complete and your response to these questions accurately represents your proposal: 

• Principal contractor details 

• Principal designer details 

• Existing building  

• Proposed work 

What this means for local authorities 

For new ‘Higher risk building work’ applications 

If your local authority supports our service, then from 1st July 2026 applicants can create and submit applications for Higher Risk Building work.

If you already manually download building control submissions, then nothing will change. You will continue to receive email notifications that provide a summary of the submission and instructions for retrieving it.

For those authorities that are integrated with Planning Portal, we recommend monitoring submission notification emails for Higher-Risk Building work applications and ensuring they align with what you are retrieving.

In the case that a submission is not retrieved, it will need to be manually downloaded via your Planning Portal admin functions.

Information on how to do this, and all other admin functions, is available in our guidance.

For the updates to ‘Full Plans’ applications 

The new information requirements in ‘Full Plans’ are not currently supported in the XML datafile that is part of the application submission. Due to this, these details will need to be obtained from the generated PDF application forms that accompany all submissions. 

General considerations for the changes

We are currently working on a modern API and JSON data standard for Building Control to accommodate these changes and ensure all application data can be retrieved by your IT system. We will communicate further details in due course, once they are confirmed. 

Local authorities may wish to configure their IT systems to process the new supporting document types we are adding. Note that these could be included in any building control submission going forward. 

If you have any questions about these changes, or if your local authority does not currently use our Building Control service and would like to explore joining, please contact Matt Culley at Matt.Culley@terraquest.co.uk for further information.

Local Authorities can find full guidance on our Building Control Service here: Admin guide for BCBs (local authorities)

Newidiadau i Reolaeth Adeiladu yng Nghymru o 1 Gorffennaf 2026

Wrth i ofynion rheolaeth adeiladu newydd ddod i rym yng Nghymru ar 1 Gorffennaf 2026, mae’r Planning Portal yn cyflwyno cyfres o ddiweddariadau i’w wasanaeth gwneud cais ar-lein. Bydd y newidiadau’n golygu bod y gwasanaeth yn gyson â’r ddeddfwriaeth newydd, gan helpu ymgeiswyr ac awdurdodau lleol i addasu’n hwylus i’r broses newydd. Gallwch gael mwy o wybodaeth isod: 

I grynhoi, mae’r diweddariadau hyn yn cynnwys: 

• Cyflwyno math newydd o gais ar gyfer ‘Gwaith Adeiladu Risg Uwch’  

• Diweddariadau i fathau presennol o geisiadau i ddangos os nad ydynt yn briodol mwyach o bosibl 

• Ychwanegu gofynion ‘gwybodaeth ychwanegol’ at y cais ‘Cynlluniau Llawn’, i fodloni diwygiadau deddfwriaethol. 

Math newydd o gais ar gyfer ‘Gwaith Adeiladu Risg Uwch’  

Mae’r newidiadau yn ei gwneud yn ofynnol i gyflwyno math newydd o gais ar gyfer ‘Gwaith Adeiladu Risg Uchel’.Bydd y math newydd hwn o gais: 

• Yn dilyn y gofynion gwybodaeth a nodir yn y ddeddfwriaeth, 

• Yn gyfyngedig i awdurdodau lleol (h.y. ni fydd hawl cyflwyno i Gymeradwywyr Rheolaeth Adeiladu Cofrestredig), 

• Yn cael ei gyflwyno i’r awdurdod ar gyfer yr ardal honno yn unig (h.y. dim ceisiadau ‘partneriaeth’). 

Yn cwmpasu’r ddau lwybr deddfwriaethol (gwaith adeiladu risg uwch neu gam o waith adeiladu risg uwch; a gwaith i adeilad risg uwch presennol), gydag opsiynau i gasglu manylion perthnasol ar gyfer y ddau lwybr o fewn y cwestiynau. 

Bydd deg math newydd o ddogfennau ategol hefyd yn cael eu hychwanegu at y system sy’n cwmpasu’r gofynion a enwir yn benodol yn y ddeddfwriaeth: 

• Datganiad cydymffurfedd â’r Rheoliadau Adeiladu  

• Cynllun rheoli newid  

• Datganiad cymhwysedd  

• Cynllun rheoli adeiladu  

• Ffeil tân ac argyfwng  

• Gwybodaeth am gydymffurfedd â deddfwriaeth diogelwch tân  

• Cynllun adrodd mandadol ar ddigwyddiadau 

• Strategaeth cwblhau’n rhannol  

• Datganiad gwaith fesul cam  

• Gwaith fesul cam – Datganiad camau dilynol  

Bydd ffioedd yn cael eu nodi neu gofynnir am ffioedd yn y ffordd arferol o hyd, a bydd y cais yn cael ei gyflwyno yn y ffordd arferol hefyd. Fel gyda phopeth arall yn ein system Rheolaeth Adeiladu yng Nghymru, bydd y broses gwneud cais ar-lein lawn hefyd ar gael yn Gymraeg. 

Diweddariadau i fathau presennol o geisiadau rheoli adeiladu 

Ar gyfer ceisiadau Cynlluniau Llawn a Hysbysiad Adeiladu, rydym yn diweddaru’r gwasanaeth i nodi pryd mae gwaith arfaethedig yn dod o dan y ddeddfwriaeth Adeiladau Risg Uwch newydd. Lle bo hyn yn gymwys, bydd ymgeiswyr yn cael gwybod bod yn rhaid iddynt ddefnyddio’r math newydd o gais a byddant yn cael eu hatal rhag cyflwyno’r cais anghywir. 

Mewn achosion o’r fath, gall ymgeiswyr gopïo manylion cyffredin o’r math anghywir o gais i’r math newydd o gais ar gyfer adeilad risg uwch a pharhau yn ôl yr angen. 

Mae’r broses ar gyfer ceisiadau am dystysgrifau unioni hefyd yn cael ei diweddaru i ystyried sefyllfaoedd lle roedd y gwaith adeiladu anawdurdodedig yn ymwneud ag Adeilad Risg Uwch.  

Bydd hyn yn helpu ymgeiswyr i benderfynu ai tystysgrif unioni yw’r llwybr priodol ar gyfer y gwaith sy’n cael ei wneud. Er enghraifft, os bydd y gwaith yn cynnwys ‘newid mawr’, cynghorir ceiswyr i gysylltu â’r awdurdod lleol i benderfynu ar y camau gweithredu mwyaf priodol. 

Gofynion gwybodaeth ychwanegol ar gyfer ceisiadau Cynlluniau Llawn

O 1 Gorffennaf, bydd gofyn i geiswyr ddarparu mwy o wybodaeth wrth gwblhau cais Cynlluniau Llawn.  

Rydym yn ychwanegu ac yn diweddaru cwestiynau penodol i gynnwys y gofynion hyn fel rhan o’r cais Cynllun Llawn: 

• Ychwanegu cwestiynau i gasglu manylion (lle bo’r manylion hynny’n hysbys) y prif gontractwr a’r prif ddylunydd. 

• Ychwanegu cwestiwn ‘Adeilad presennol’ fel y gellir cofnodi (lle bo’n berthnasol) uchder, nifer y lloriau, a defnydd pob llawr yn yr adeilad presennol. 

• Diweddaru’r cwestiwn ‘Gwaith arfaethedig’ i gynnwys yr uchder, nifer y lloriau, a defnydd pob llawr, a galluogi ymgeiswyr i nodi’r dyddiad pan fydd y gwaith yn cychwyn neu’r dyddiad y bydd angen goruchwyliaeth rheolaeth adeiladu.  

• Dileu’r cwestiwn ‘Defnydd adeilad’ cyfredol – gan y bydd y wybodaeth hon yn cael ei nodi’n fanylach yn y cwestiynau ‘Adeilad presennol’ a ‘Gwaith arfaethedig’. 

Beth y mae hyn yn ei olygu i geiswyr 

Beth dylwn i ei wneud os yw’r gwaith yn ymwneud ag adeilad risg uwch? 

O 1 Gorffennaf 2026, byddwch yn gweld bod math newydd o gais ar gyfer ‘Gwaith Adeiladu Risg Uwch’ ar gael pan fyddwch yn creu cais newydd.  

Os ydych eisoes yn gweithio ar gais drafft rydych yn bwriadu ei gyflwyno ar ôl diwedd mis Mehefin, bydd cwestiwn yn ymddangos yn gofyn a yw’r gwaith yn ymwneud ag Adeilad Risg Uwch. 

Os yw’r gwaith yn ymwneud ag Adeilad Risg Uwch, bydd angen i chi naill ai: 

• Yn achos cynlluniau llawn neu hysbysiadau adeiladu, copïo’r cais i’r math newydd o gais ar gyfer ‘Gwaith Adeiladu Risg Uwch’. 

• Yn achos tystysgrifau unioni, ateb y cwestiynau ychwanegol i gadarnhau bod y broses yn addas o hyd. 

Os ydych yn gwneud y cais i gymeradwywr rheolaeth adeiladu cofrestredig yn y sector preifat, neu fel rhan o gytundeb partneriaeth, yna dylech gopïo manylion y cais drafft o’ch ‘Trosolwg o’r Cais’ i gais newydd ar gyfer ‘Gwaith Adeiladu Risg Uwch’. Yn lle cyflwyno hwn i’r cymeradwywr rheolaeth adeiladu cofrestredig, dylech sicrhau eich bod yn ei aseinio i’r awdurdod lleol sy’n cwmpasu’r ardal y mae’r safle wedi’i leoli ynddi.  

Gan nad yw pob awdurdod lleol yng Nghymru yn cefnogi ein gwasanaeth ar-lein ar hyn o bryd, gallai hyn olygu na fyddwch yn gallu gwneud hynny ac felly ni fyddai modd i chi wneud y cais ar-lein. 

Ymddiheurwn am unrhyw anghyfleustra ac rydym wrthi’n ceisio cynnwys holl awdurdodau lleol Cymru. 

Beth dylwn i ei wneud os ydw i’n gwneud cais cynlluniau llawn ac nad yw’r gwaith yn ymwneud ag adeilad risg uwch? 

O 1 Gorffennaf 2026, bydd angen gwybodaeth ychwanegol cyn y gallwch gyflwyno’ch cais. 

Os ydych eisoes yn gweithio ar gais drafft rydych chi’n bwriadu ei gyflwyno ar ôl diwedd mis Mehefin, yna dylech ei adolygu cyn gofyn am ffi neu cyn ei gyflwyno er mwyn sicrhau bod y cwestiynau canlynol wedi’u cwblhau a bod eich ymateb i’r cwestiynau hyn yn cynrychioli eich cynnig yn gywir:  

• Manylion y prif gontractwr  

• Manylion y prif ddylunydd  

• Adeilad presennol   

• Gwaith arfaethedig  

Beth mae hyn yn ei olygu i awdurdodau lleol 

O ran ceisiadau newydd ar gyfer ‘Gwaith adeiladu risg uwch’  

Os yw eich awdurdod lleol yn cefnogi ein gwasanaeth, yna o 1 Gorffennaf 2026 gall ymgeiswyr greu a chyflwyno ceisiadau ar gyfer gwaith Adeiladu Risg Uwch. 

Os ydych eisoes yn lawrlwytho cyflwyniadau rheolaeth adeiladu eich hun, yna ni fydd unrhyw newid. Byddwch yn parhau i dderbyn hysbysiadau e-bost sy’n rhoi crynodeb o’r cyflwyniad a chyfarwyddiadau ar gyfer ei adfer. 

I’r awdurdodau hynny sydd wedi’u hintegreiddio â’r Planning Portal, rydym yn argymell y dylid monitro e-byst hysbysiadau cyflwyno ar gyfer ceisiadau am waith Adeiladu Risg Uwch a sicrhau eu bod yn cyd-fynd â’r hyn rydych yn ei adfer.  

Os na fydd cyflwyniad wedi ei adfer, bydd angen i chi ei lawrlwytho eich hun gan ddefnyddio eich swyddogaethau gweinyddol ar y Planning Portal. 

Mae gwybodaeth am sut i wneud hyn, a phob swyddogaeth weinyddol arall, ar gael yn ein canllawiau. 

O ran y diweddariadau i geisiadau ‘Cynlluniau Llawn’ 

Nid yw’r gofynion gwybodaeth newydd ar gyfer ‘Cynlluniau Llawn’ yn cael eu cefnogi ar hyn o bryd yn y ffeil ddata XML sy’n rhan o’r cais a gyflwynir. Felly, bydd angen cael y manylion hyn o’r ffurflenni cais PDF a gynhyrchir sy’n cyd-fynd â phob cyflwyniad. 

Ystyriaethau cyffredinol ar gyfer y newidiadau 

Rydym wrthi’n gweithio ar safon data API a JSON fodern ar gyfer rheolaeth adeiladu i ddarparu ar gyfer y newidiadau hyn a sicrhau y gall eich system TG adfer holl ddata ceisiadau. Byddwn yn rhannu rhagor o fanylion maes o law, unwaith y byddant wedi’u cadarnhau. 

Efallai y bydd awdurdodau lleol am ffurfweddu eu systemau TG i brosesu’r mathau newydd o ddogfennau ategol rydym yn eu hychwanegu. Noder y gallai’r rhain gael eu cynnwys mewn unrhyw gyflwyniadau rheolaeth adeiladu o hyn ymlaen.  

Os oes gennych unrhyw gwestiynau am y newidiadau hyn, neu os nad yw eich awdurdod lleol yn defnyddio ein gwasanaeth Rheolaeth Adeiladu ar hyn o bryd ac yr hoffech ystyried ymuno, cysylltwch â Matt Culley yn Matt.Culley@terraquest.co.uk i gael rhagor o wybodaeth. 

Gall Awdurdodau Lleol ddod o hyd i ganllawiau llawn ar ein Gwasanaeth Rheolaeth Adeiladu yma: Canllaw gweinyddol i gyrff rheolaeth adeilad (awdurdodau lleol)